Met dit project beogen we inzichten te verkrijgen over het hiervoor geschetste dilemma. Zodat bijgedragen wordt aan goed ruimtelijk ontworpen waterlandschappen die systeem-georiënteerd, natuurlijker, klimaatrobuuster en waarderijker zijn. Het inventariseren, verbinden en overdragen van bestaande kennis op de terreinen van ruimtelijke ontwikkeling en water stellen we centraal. Dit vanuit de waarneming dat kennis nog te veel gescheiden blijft tussen verschillende sectoren en toepassing in de praktijk daarvan achterblijft. Een intensieve uitwisseling en kritische dialoog gedurende de gehele looptijd van www.veiligheidslandschappen met cases in het rivierengebied en de kust, levert nieuwe inzichten voor toepassing. Op deze manier ontwikkelen we reframing methoden, beproeven we (nieuwe en bestaande ) instrumenten ter ondersteuning van ontwerpers en ontwikkelen we visies en bijbehorende (ontwerp)principes voor het toekomstbestendig inrichten van de Nederlandse Delta.
Ook werken we inzichten uit in transitiepaden en -strategieën. Dit doen we door praktijk cases systematisch te analyseren aan de hand van zes kritische succesfactoren (Deltares, 2017). Voor een aantal gebiedscases worden ontwerpend mogelijke lange termijn ontwikkelingen verkend en in beeld gebracht. Hierbij maken we gebruik van denkbare ‘systeemsprongen’ in het functioneren van de Nederlandse waterveiligheidssystemen. Deze sprongen helpen ons om de gewenste (toekomstige) samenleving te bereiken, enerzijds vanuit de zekerheden van de toekomst en anderzijds door om te leren omgaan met de onzekerheden van de toekomst, denk bijvoorbeeld aan klimaatverandering. Door dergelijke sprongen als startpunten te gebruiken, kunnen we de oplossings- en keuzeruimte voor het omgaan met het dilemma vergroten (zie Figuur 1). Om vervolgens de korte termijn ingrepen van ‘nu’ (2030) en ‘straks’ (2050) beter te kunnen afstemmen op inzichten over het ‘later’ (2100) en ‘ooit’ (na 2150). Op deze wijze geven wij vorm en inhoud aan een co-creatie proces voor kwalitatief waardevolle, waterrijke veilige waterveiligheidslandschappen (www.veiligheidslandschappen).

Het project sluit aan bij MMIP F2 (Aanpassen aan versnelde zeespiegelstijging en toenemende weersextremen) en E3 (Duurzame rivieren, meren en intergetijdengebieden) en draagt bij aan prioriteit 42 “Waarderijk en waterrijk inrichten: versterken van landschappen met ruimtelijke kwaliteit onder randvoorwaarde van waterveiligheid”. Verbeterde inzichten in hoe waterlandschappen van de toekomst eruit moeten zien en welke handelingsperspectieven daarvoor nodig zijn dragen bij aan een duurzame toekomst voor Nederland als delta.

WP 1) Evaluatie praktijkcases: Evaluatie van uitgevoerde programma’s en praktijkcases via deskstudie, veldbezoeken en interviews.
WP 2) Gebiedscases: Bestaande kennis, instrumenten, leerpunten en resultaten uit werkpakketten 1 en 3 toepassen, testen en evalueren met partners in concrete gebiedssituaties.
WP 3) Kennis, methoden en instrumenten: Beslaat het centrale spoor van het identificeren en interpreteren van algemene, breed toepasbare (bestaande) kennis.
WP 4) Kennisdoorwerking door de kennis te laten stromen.
WP 5) Focus op het overdragen en door laten werken van de opgedane kennis. Ook identificeren van leemten in kennis voor vervolgprojecten.

Voor zover wij weten zijn er geen vergelijkbare initiatieven, terwijl de urgentie groot is. Het project onderscheidt zich door een koppeling te maken tussen de zekerheden (trends, wetmatigheden) en de onzekerheden, die bijvoorbeeld klimaatverandering met zich meebrengt. We kijken dus naar de verre toekomst en welke waarden dan van belang zijn voor de samenleving en redeneren vervolgens terug naar het effect op de ingrepen van vandaag de dag en die van morgen. Hiermee bieden we een oplossing voor het huidige beleidsdilemma en zetten we de stap naar een systemische transitie die nodig is om de maatschappelijke opgaven in samenhang op te kunnen pakken. We zijn ervan overtuigd dat dit het draagvlak en de potentie voor een geïntegreerde en collaboratieve toekomst bewerkstelligt en vergroot.
Voorwaarde is het creëren van een gelijkwaardige dialoog tussen consortiumpartners. We sluiten aan bij lopende trajecten en reeds uitgevoerde projecten, door deze te evalueren en het geleerde in te zetten voor onze doelen. De brug slaan en leren voor de toekomst staan centraal.

Het succes van het project www.veiligheidslandschappen valt of staat of met de actieve verspreiding van de resultaten en bevindingen. Partners leveren via deelname aan de werksessies en de cases de inbreng en disseminatie van onderzoeksresultaten. Partners zullen ook hun netwerk aanspreken om deel te nemen aan de sessies binnen de casestudies. Zo hopen we op inbreng van een groot aantal actoren zoals recreatieondernemers, landgebruikers, overheden,ngo’s, bedrijven, waterbouwers enzovoorts. De kennisdisseminatie is nadrukkelijk een onderdeel van het project, en deze isgericht op het vergroten van de kans dat de kennis ook echt in de praktijk gebruikt gaat worden (kennisvalorisatie).

We werken ook nadrukkelijk binnen lopende trajecten om de ontwikkelde kennis vanaf de eerste fase (werkpakket 1) naar de praktijk door te laten stromen. Daarnaast zal het kernteam in het eerste jaar (2022) een communicatie- en kennisstrategieplan opstellen. In het communicatieplan wordt de ambitie verwoord en worden de beoogde communicatieactiviteiten op elkaar afgestemd. De communicatie is vooral gericht op het aantrekken van actieve en enthousiaste deelnemers aan de werksessies van de verschillende werkpakketten en het gericht verspreiden van de resultaten. Communicatie taken worden binnen het kernteam verdeeld. Een project-website wordt opgezet, die ingezet wordt om naar buiten te treden en mensen enthousiast te maken voor de casestudies en informatie te delen. Natuurlijk maken we ook gebruik van sociale media, we denken nu dat dat vooral LinkedIn zal zijn. Partners kunnen vanuit hun organisatie – passend bij de eigen doelstellingen - ook informatie delen over het project via de social media. Ook de klankbordgroep heeft een taak in kennisdisseminatie en -valorisatie, met name richting hun bestuurlijke vertegenwoordigers.

Het kennisstrategieplan richt zich op het succesvol overdragen van de ontwikkelde kennis, maar nog meer op het laten doorwerken van deze kennis. Dan spreken wij pas van een succesvolle disseminatie. Dit betekent namelijk dat derden de ontwikkelde kennis gebruiken, toepassen en verder brengen. Hiervoor maken we gebruik van inzichten vanuit recent afgeronde promotieonderzoeken, zie ook bijlage 1.

Presentaties op relevante bijeenkomsten en werksessies in de gebieden.
Digitale folder met visualisaties en verhaallijnen toekomstbeelden.
Factsheet leidende principes voor ruimtelijk ontwerp.
Transitiepaden Langitudinale cases.
Filmpjes ontwerp- en gebiedsateliers (cases).
Tussentijdse toogdagen (op Deltacongres).
Projectwebsite.

Er is een penvoerder (Waterschap Rijn en IJssel) en een coördinator (Stichting Wageningen Research, Wageningen Environmental Research - WENR). Er is een kernteam, gevormd door WENR en Deltares. Verder zijn er partners bij het project betrokken die geografisch hun werkgebied in een gebiedscase hebben. Naast de partners is er een klankbordgroep die bestaat uit relevante organisaties die hebben aangegeven te willen deelnemen aan dit project.