Dit project is onderdeel van een groter onderzoekprogramma over verzilting (zie Hack-ten Broeke et al., 2025; Programmaplan Omgaan met zout in landbouw natuur en waterbeheer, https://edepot.wur.nl/685404). Het specifieke doel van dit Deltatechnologie-project is het adresseren van een deel van de kennishiaten en zo nieuwe kennis vergaren over zout in de interactie tussen bodem, water en gewas. Deze nieuwe kennis is nodig om te komen tot bruikbare drempelwaarden voor zouttolerantie voor landbouwgewassen op basis van langjarige experimenten in kassen, labs en ook veldexperimenten. Met deze kennis kunnen we onderbouwde adviezen genereren voor waterbeheerders en voor de agrarische sector over hoe om te gaan met zout.

Door toenemende droogte wordt steeds vaker zout of brak water gebruikt voor beregening. Dat leidt tot een groter risico op verzilting van landbouwgronden. Tegelijkertijd is nog niet goed bekend hoe zout zich precies door de bodem verplaatst en welke effecten dit heeft op de bovengrond, gewassen en natuur.
Met dit project willen we beter begrijpen hoe verzilting ontstaat en zich ontwikkelt, zodat we de risico’s beter kunnen voorspellen en beperken. Op basis van data uit gecontroleerde experimenten ontwikkelen we een voorspellende tool die inzicht geeft in de mate van verzilting en de mogelijke effecten daarvan.
De nieuwe kennis en rekenmethoden worden geïntegreerd in bestaande instrumenten, zoals Waterwijzer Landbouw, Waterwijzer Natuur en de Klimaatstresstest. Zo kunnen overheden, waterschappen en agrariërs maatregelen beter doorrekenen en voorbereid zijn op toekomstige hydrologische en klimaatomstandigheden.

• Experimenten onder gecontroleerde omstandigheden (lab experimenten).
• Modelonderzoek
• Laboratorium en kasproeven
• Vertalen van kennis naar handelingsperspectieven

De innovativiteit van dit project ligt in de integrale, procesgerichte aanpak van verzilting over de hele bodem–water–gewasketen. Door nieuwe meetmethoden, gestandaardiseerde dataverzameling en modelontwikkeling te combineren, wordt voor het eerst een brug geslagen tussen fundamenteel onderzoek en praktische toepassingen (zoals uitbreiding van de Waterwijzers met verziltingsmodules).

De projectresultaten worden direct vertaald naar praktische toepassingen voor waterbeheer en landbouw. Nieuwe kennis over zoutdynamiek in bodem, water en gewas wordt geïntegreerd in bestaande instrumenten zoals Waterwijzer Landbouw, Waterwijzer Natuur en de Klimaatstresstest. Hiermee kunnen waterschappen, agrariërs en beleidsmakers verziltingsrisico’s beter inschatten en effectieve maatregelen kiezen. De resultaten worden actief gedeeld via kennisdagen, publicaties en digitale platforms, zodat de inzichten breed benut worden in praktijk en beleid.

De onderzoekrapporten, publicaties en de waterwijzers; IP-rechten liggen bij WENR, KWR, Deltares en WPR. De resultaten zullen op de websites beschikbaar zijn.

De definitieve onderzoeksopzet, de resultaten en conclusies worden besproken met de deelnemende partners. Hiervoor wordt minimaal elk half jaar een bijeenkomst gehouden. De resultaten van de onderzoeken worden vastgelegd in rapporten die beschikbaar komen via de websites van de onderzoeksinstituten. Wetenschappelijke artikelen worden aangeboden aan peer-reviewed journals. Voor de Nederlands markt zullen artikelen worden geschreven in populair wetenschappelijke tijdschriften; denk daarbij aan een vakblad gericht op hydrologen en waterbeheerders (bv Stromingen).

De consortiumovereenkomst zal een samenwerkingsovereenkomst aangaan die voldoet aan de vereisten van de regelgeving.