Toekomstbestendige professionals opleiden; dat is en blijft de centrale focus van het hoger
beroepsonderwijs. Praktijkgericht onderzoek is een belangrijk instrument om onderwijs en kennis binnen de beroepspraktijk actueel te houden, door te ontwikkelen en van waarde te laten zijn. Praktijkgericht onderzoek is dan ook de rode draad in de reis die Delta Platform heeft afgelegd.

Er is veel bereikt in de afgelopen 3 jaren en daar ben ik trots op, aldus John Dane, voorzitter van het College van Bestuur HZ University of Applied Sciences Penvoerder Delta Platform. Delta Platform is een sterke vertegenwoordiger van het hbo en een ambassadeur geworden voor praktijkgericht onderzoek binnen het thema ‘Water’

Delta Platform heeft de “oogst” van de afgelopen jaren zichtbaar gemaakt in “water als verbinding“.

Bijeenkomst over MIJ-brein

Dit interactieve webinar gaat over het DigiShape project MIJ-brein dat wordt uitgevoerd door HKV in opdracht van Rijkswaterstaat. De eerste sprint zit erop. Wat zijn de uitkomsten en wat is er nodig om verder te gaan?

Sinds het merengebied van Markermeer-IJmeer is afgesloten door de Houtribdijk, is het aantal en de verscheidenheid van vissen en planten fors afgenomen. De watersector is hard bezig om meer inzicht te krijgen in de oorzaken hiervan. “Het MIJ-brein brengt zo’n beetje alles bij elkaar wat wordt gemeten op, in en rondom het Markermeer / IJmeer” licht Joost Stenfert van HKV lijn in water toe. “We ondersteunen dit met krachtige visualisaties, zodat gebruikers bij hun onderzoek en beleidsstudies hun huidige inzichten aan nieuwe data staven, maar ook op ontdekkingsreis kunnen gaan om tot geheel nieuwe inzichten te komen.”

Benieuwd? In het webinar laten we je zien hoever de tool nu is en krijg je de kans om mee te denken over nieuwe ontwikkelrichtingen voor het Markermeer-IJmeer èn daarbuiten.
• Het webinar vindt plaats op donderdag 11 juni, van 10:00 – 11:30 uur.
Schrijf je hier in voor het webinar.

Terugkijken webinar Vloot van de Toekomst
Donderdag 28 mei stond de Digishape webinar in het teken van het thema Water en Logistiek en een van de projecten in dit thema: Vloot van de Toekomst. Dit project richt zich op het verbeteren van samenwerking in de inwinning en ontsluiting van gegevens die nodig zijn voor de toekomstige scheepvaartvloot.
Klik hier om het webinar terug te kijken!

Save-the-date:

25 juni: ‘Innovatie met AI in de watersector’

Dit hele webinar staat in het teken van de toepassing van kunstmatige intelligentie in de watersector. Naast een aantal inspirerende presentaties gaan we aan de slag om een drietal concrete projecten uit te werken. Houd de website in de gaten voor het programma of schrijf je alvast in!

30 november: DigiShape symposium
Eind maart stond een groots DigiShape symposium gepland, tot COVID19 roet in het eten gooide. Maar wat in het vat zit, verzuurd niet! Dus hebben we een nieuwe datum geprikt. Zet deze alvast in je agenda, want hier wil je bij zijn!!

DigiShape symposium
Maandag 30 november
LEF Center – Utrecht

Hittebestendige stad

Hitteweek-van-25-tm-29-mei-met-webinar-op-29-mei

We hebben in het binnenland al de nodige warme dagen gehad. Maar er zullen ongetwijfeld ook nog tropische dagen komen. Aan het water met een windje, zijn die temperaturen nog wel te verdragen. Maar hoe zit dat in binnenstedelijke gebieden die weinig groen hebben en veel verharding? Op die plaatsen zal menigeen snel naar binnen vluchten. Toch kan oververhitting worden voorkomen door meer rekening te houden met de inrichting van die openbare ruimte. Meer groen en minder bestrating kunnen helpen, evenals waterpartijen en groene gevels en daken. Volgende week is de themaweek De Hittebestendige Stad. Het vormt een afsluiting van een tweejarig onderzoek door het team van onderzoekers en twaalf gemeenten. Tijdens een webinar word je meegenomen door de eindpublicatie De hittebestendige stad – een koele kijk op de inrichting van de buitenruimte.

GWW Totaal nummer 3 besteedt hier aandacht aan en in deze nieuwsbrief leest u alles over het webinar.

Wilt u als mkb-ondernemer samen met anderen aan de slag met innovatieprojecten? Dan is de MIT-regeling mogelijk iets voor u.

De Mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren (MIT) stimuleert innovatie bij het midden- en kleinbedrijf over regiogrenzen heen. Bovendien stimuleert de MIT dat projecten van het mkb beter aansluiten bij de innovatie-agenda’s van de topsectoren

Lees verder voor meer info.

Oproep voor PPS-projecten Landbouw, Water, Voedsel

De topsectoren Agri & Food, Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en Water & Maritiem openen op 1 april 2020 hun eerste gezamenlijke oproep voor PPS-projecten die invulling geven aan de nieuwe Kennis- en Innovatieagenda Landbouw, Water, Voedsel. lees verder

Ir. Bas Reedijk (57), hoofd van de afdeling Water van BAM Infraconsult, is op 4 maart verkozen tot Ingenieur van het Jaar 2020. Hij ontving de zesde Prins Friso Ingenieursprijs bij De Oude Bibliotheek Academy in Delft, in het bijzijn van prinses Beatrix en prinses Mabel. Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs kent de prijs jaarlijks toe aan de ingenieur die zich onderscheidt in expertise, innoverend vermogen, maatschappelijke impact en ondernemerschap.

Een van de spraakmakende projecten waarbij Bas Reedijk betrokken is geweest, betreft de aanleg van flexibele kribben: stenen dammen die het water in goede banen leiden. Dankzij de dammen houdt een rivier een diepe vaargeul en vormen zich geen ongewenste zandbanken. De kribben die hij bij BAM Infraconsult heeft ontworpen, zijn opgebouwd uit kruisvormige blokken beton, die goed in elkaar haken. Ze laten het water deels door en dat is goed voor de waterflora en om bepaalde vormen van erosie te voorkomen. Ook is er minder beton nodig. Bovendien kunnen deze nieuwe kribben relatief makkelijk worden verplaatst, iets wat bij conventionele kribben lastig is. ‘Onze kribben maken het makkelijker om ze aan te passen aan de eisen die de klimaatverandering met zich meebrengt’, aldus Reedijk uit. ‘Een variant op dit type betonblokken wordt nu ook gebruikt om de Afsluitdijk te verzwaren, eveneens uit voorzorg tegen de klimaatverandering.’

Ingenieur van het Jaar en Publieksprijs
Bas ontving de prijs uit handen van KIVI president Joanne Meyboom. Zij gaf aan dat de jury hem had gekozen vanwege de manier waarop hij zijn opgedane kennis verbindt aan de oplossing. “Zijn ideeën voor een nieuw blok voor dijkversterking werkte hij thuis uit en testte hij in zijn eigen schuur. Het kruisvormige betonblok, het Xbloc, bleek een enorm succes. Wereldwijd zijn in de loop der jaren al meer dan een half miljoen Xblocs geplaatst. Een ogenschijnlijk simpele oplossing, waarvan de jury zich afvraagt waarom het niet eerder is uitgevonden.” Ir. Bas Reedijk bleek ook de favoriet van het publiek, waarmee hij eveneens de publieksprijs in de wacht sleepte.

Bekijk hier het filmpje van de Ingenieur van het Jaar 2020 – Bas Reedijk

Runner-up
Ir. Jelte Kymmell, directeur en eigenaar Mocean Offshore en van de spin-off MO4.
Bekijk hier zijn filmpje.

De derde finalist was dr. ir. Erik Duisterwinkel (33), innovator en data scientist bij Antea Group in Heerenveen.
Bekijk hier zijn filmpje.

Het Waddengebied kan er over 100 jaar helemaal anders uitzien. Wellicht is deze bijzondere plek dan wel verdwenen. Hoe komt dat? En waar moet bijvoorbeeld de zeehond dan naartoe? Martin Baptist en Sophie Brasseur vertellen meer over het leven in het Waddengebied in deze aflevering van De Buitendienst.
Bekijk de uitzending:
Verdwijnt de zeehond uit ons Waddengebied?- De Buitendienst – 17 mei 2019

Een slimme vispassage van varieert stroomsnelheid vismigratiesoort periode gestuurd. Altijd de juiste stroomsnelheid in uw vispassage!

Waterschap Rivierenland en Waterschap Scheldestromen hebben bij een stuw een innovatieve Smart Vislift aangelegd waardoor andere waterschappen ook geïnspireerd zijn geraakt. Voor waterschap Aa&maas staat er ook al weer een klaar om geplaatst te worden. Bijzonder is de variabele stroomsnelheid van het water, zodat er tijdens watervariabele altijd de juiste stroomsnelheid in de vispassage aanwezig is. Ook de waterkwaliteit en het peil van het water worden continu met behulp van sensoren in de gaten gehouden.

In de ronde passage zwemmen de vissen via een soort wenteltrap naar boven en komen er dan weer uit, hierdoor is een barrière eenvoudig te nemen voor onze hoofdrolspelers. De smart vislift is van gerecycled kunststof materiaal en plastic-soup gemaakt en onderdelen met behulp van een 3D-printer.

Het vrij kunnen migreren tussen verschillende leefgebieden is voor veel vissen van levensbelang. Door de klimaatveranderingen moeten onze waterschappen ons steeds meer beschermen tegen het water en zorgen om voldoende (zoet)water. De vis(soorten)bestand is vanaf 1970 tot nu meer dan gehalveerd en van de paling is slecht nog maar 3% over. Door de invoering van de Europese Kaderrichtlijn Water wordt het belang van vismigratie als onderdeel van een gezond functioneren ecosystemen algemeen erkend. Een natuurlijke visstand is namelijk alleen mogelijk wanneer vissen zonder belemmeringen in de vorm van dammen, stuwen, waterkrachtcentrales of sluizen ongehinderd kunnen migreren tussen paai-, opgroei- en leefgebieden. Lange tijd lag de nadruk op stromende wateren en werden vispassages alleen aangelegd in beken en rivieren. De laatste jaren komt er echter ook steeds meer aandacht voor het belang van vrije vismigratie in stilstaande wateren. Vooral in poldergebieden is sprake van versnippering van leefgebieden voor vissen vanwege de aanwezigheid van verschillende peilgebieden. Ook hier worden gelukkig steeds vaker vispassages aangelegd, traditionele vispassages bezitten geen variabele flow en daardoor niet geschikt voor alle migrerende vissoorten met een en dezelfde vispassage.

De uitvinder van de Smart Vislift zoals de innovatieve vispassage heet, is John van Boxel van Vislift bv. De sportvisser heeft van zijn passie zijn werk gemaakt. “Ik houd me nu beroepsmatig met vissenwelzijn bezig en dat geeft een goed gevoel om daaraan een bijdrage te kunnen leveren. Wij zijn het enige bedrijf dat zich enkel en alleen bezig houd en gespecialiseerd heeft in vispassages. Bij het ontwikkelen van de nieuwe vispassage hebben wij goed geluisterd naar de behoeften en wensen van de diverse betrokkenen bij het waterbeheer, zoals peilbeheerders, onderhoudsmedewerkers en ecologen. Deze werelden heb ik aan elkaar geknoopt.”

Het vertrekpunt is een ronde vorm. Daarmee wijkt de smart vislift af van de standaard vispassage die bestaat uit een vierkante bak met harde wanden. Het nadeel daarvan is volgens Van Boxel dat de impulsen die een vis uitzendt om zijn omgeving te herkennen, keihard terugkomen. “Bij een ronde vorm voelt de vis zich minder opgesloten en is dus minder gestrest. De vis komt fitter uit de passage en is daardoor ook minder kwetsbaar voor predatoren. Vergelijk het met een goudvis in een vissenkom. Die wordt veel ouder dan een goudvis in een aquarium.”

“Bij de Smart Vislift is een grote rol weggelegd voor data science”. Het is hierdoor mogelijk om de stroomsnelheid waarmee de vissen in de lift zwemmen, te variëren. Van Boxel. “Een glasaaltje verplaatst zich bijvoorbeeld met 0,1 meter per seconde en een snoek met 0,6 meter per seconde. De smart vislift houdt rekening houden met deze snelheidsverschillen, waarbij de voorkeur uitgaat naar beschermde vissoorten en zwakzwemmers. Door de variabele flow heeft de smart vislift voor zowel langzame als snelle zwemmers de juiste stroomsnelheid. Bijkomend voordeel hiervan is dat de smart vislift zuinig omspringt met kostbaar zoetwater, waardoor waterschappen minder hoeven te pompen, in te laten of te verbruiken bij droge periode.” Tevens is uit onderzoek gebleken dat traditionele vispassages zonder flowregeling vaak te hoge stroomsnelheden bezitten.

Met behulp van ingebouwde sensoren worden de kwaliteit en het peil van het water en de zwembewegingen van vissen voortdurend in de gaten houden. Aan de hand van gegevens van onder meer de Wageningen University Research, Ravon en Visadvies is een standaardinstelling vastgesteld, vertelt Van Boxel. “We kunnen daarmee echt alles meten. De continumeting leidt tot exacte waarden. Door de digitale visteller is straks precies bekend onder welke omstandigheden migreren vissen en om welke hoeveelheden het gaat. De smart vislift helpt zo mee om te voldoen aan de verplichting van de Kaderrichtlijn Water om de visstand te monitoren.”

Is de smart vislift hierdoor niet duur, vergeleken met een traditionele vispassage? Volgens de heren niet. “Door de ronde vorm is de vispassage van zichzelf enorm sterk waardoor, er geen verstevigingen in aangebracht behoeven te worden en is er veel minder plek nodig. Daarom is de Vislift met alle technieken die erin zitten, niet duurder dan een normale vispassage. Een voordeel is ook dat je de vislift in het water, de grond of het talud kunt neerzetten. Dat plaatsen kan snel en er hoeven geen maatregelen te worden genomen als het droogzetten van de watergang en zijn er geen water overpompen werkzaamheden waardoor vissen kunnen sneuvelen en er geen waterafvoer capaciteiten in het gedrang kunnen komen. ” Door de komst van de vispassage Smart Vislift moet vismigratie eenvoudiger, voordeliger en slimmer gaan worden in ons digitale tijdperk.

Door het monitoren van waterkwaliteit komen veel meer te weten over aanwezige of ingebrachte stoffen in het water in relatie hoe onze natuur hierop reageert. De Smart Vislift gaat zelfs voorspellingen voortuit doen, dat er een slechte waterkwaliteit in aankomst is over enkele dagen. De installatie kan ook alarmmeldingen versturen naar de beheerder.

Meteen al na ingebruikname zijn grote Karpers, kleine Blauwbanders en diversen andere soorten witvis waargenomen, hoe meer data dat we binnen krijgen hoe meer we te weten komen over onze onderwaterwereld waar de Smart Vislift en de waterbeheerders dan ook weer op kunnen gaan sturen. Zo zijn we er inmiddels achter gekomen dat door de variabele flow instellingen de verschillende vissoorten speciale eisen stellen om te kunnen of willen migreren. Inmiddels hebben er externe onderzoeken plaatsgevonden en zijn er de afgelopen weken duizenden vissen in Almkerk door de Smart Vislift gemigreerd met een grote soortenvariatie en toch wel een aantal niet verwachte soorten. Dit geeft de toegankelijkheid van de vispassage aan!

De focus ligt de komende perioden op het inregelen van de kunstmatig intelligentie, vismigratie software en sensoriek hoe meer data we binnen krijgen hoe slimmer we de vispassage kunnen maken en dit zal blijvend werk worden, besluit Van Boxel. “Wij zijn bezig voor verdere uitrol van de Smart Vislift en grotere projecten zodat Visliften met elkaar gaan praten om de vis en waterkwaliteit over langere trajecten te kunnen gaan volgen. “Ook andere waterschappen en buurlanden tonen inmiddels veel belangstelling, innoveren is in een beginstadium niet altijd even eenvoudig maar nu het hoge migratie rendement bekent wordt zijn er meerdere partijen toe aan de vispassage van de 21e eeuw.”

De 95% van de Kennis- en Innovatieagenda Landbouw, Water, Voedsel is aan het ministerie van EZK aangeboden. De agenda bestaat uit een hoofdtekst en bijlagen waarin meerjarig missiegedreven innovatieprogramma’s zijn opgenomen.

De Proeftuin Duurzame Rivieren wil ruimte bieden aan praktijkgerichte experimenten gekoppeld aan concrete opgaven en daarmee bijdragen aan een toekomstbestendig riviersysteem. De focus is gericht op het beproeven van nieuwe integrale oplossingen. Dat vraagt samenwerking tussen uiteenlopende partijen die “iets” met de rivier willen en het verbinden van toekomstige opgaven vanuit onder meer logistiek, economie, natuur, waterveiligheid en energie alsook een overstijgend vraagstuk zoals klimaatverandering.

De Proeftuin Duurzame Rivieren gaat zich focussen op een drietal gebieden: De Rijn-Maasmonding, Boven-Waal bij Nijmegen en de IJssel van Arnhem tot Kampen en Twentekanaal. Samen met vertegenwoordigers vanuit het (regionale) bedrijfsleven, overheden, maatschappelijke organisaties worden opgave gekozen die om een innovatieve aanpak vragen met een bijpassende kennisontwikkeling – en valorisatie. Onderwijs en kennisinstellingen kunnen hierin een verbindende schakel zijn.

De Proeftuin is eind 2018 met betrokkenheid van overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen gestart en loopt voor een periode van 5 jaar. Aansluiting zal worden gezocht bij de missie gedreven opgaven geformuleerd door de ministeries. Het kernteam Deltatechnologie faciliteert de Proeftuin op verzoek van het Topteam Water en Maritiem.

Wil je meer weten en/of meedoen?

Neem dan contact op met:

Philip Drontmann
Kwartiermaker TKI Duurzame Rivieren

Mob 06-5138 0641 philip@alliantiemanager.com